Uztaro 119 (2021)

Ote partikularen interpretazioaz eta haren mikroaldakortasunaz

Egilea(k):
Sergio Monforte
DOI:
10.26876/uztaro.119.2021.6
Jakintza-arloa:
Hizkuntzalaritza
Orrialdeak:
95-119
PDFa deskargatuDeskargatu

Laburpena:

Artikulu honetan euskarazko ote partikula modalaren interpretazioa eta haren erabilera dialektalak jorratzen dira. Partikularen bidez hiztunak proposizioarekiko engaiamendu txikia adierazten du -(e)n-ez markatutako mendeko adierazpenperpausetan. Ekarpen hori testuinguru interrogatiboei aplikatuz gero, galdera konjekturalak sortzen ditu; hots, hiztunak ez du entzulearengandik erantzun irmorik espero (cf. Littell eta beste 2010). Hortik abiatuta, egun eremu murritzagoa duten beste erabilera batzuk azal daitezke: a) pragmatikoki segurtasun handia adierazten duten testuinguruak («ote den ba!» bezalako formak eta perpaus-amaieran agertzen den ote) eta b) Yang eta Wiltschkoren (2016) eta Farkasen (2017) ildotik, intrusiboak edo kostosoak izan daitezkeen galderen indarra apalduz kortesiaz galdetzen diren testuinguruak. Interesgarria da analisi horien aldeko ebidentziaren berri beste hizkuntza batzuetan jasotzen dela.

Gako-hitzak: Partikula modalak -- Interpretazioa -- Mikroaldakortasuna -- Euskara

[Title]

On the interpretation of the particle ote and its microvariation

[Abstract]

The interpretation of the modal particle ote and its distinct dialectal uses are looked into in this article. Speakers use the particle ote to convey a low degree of commitment towards the proposition in embedded statement-clauses marked by the complementizer -(e)n. If this contribution is aplied to interrogative contexts, the result are conjectural questions; in other words, speakers do not expect a firm reply from the adreessee (cf. Littell et al., 2010). Taking this as a starting point, those uses geographically more restricted can also be accounted for: a) those contexts which express a high degree of commitment pragmatically (forms such as «ote den ba!» and the sentence final particle ote) and b) those questions asked in a politer manner by minimising the interrogative force of those contexts which may be considered intrusive or costly (Yang and Wiltschko, 2016; Farkas, 2017). Interestingly, evidence of these analyses can also be found cross-linguistically.

Key words: Modal particles -- Interpretation -- Microvariation -- Basque